Refluksem żołądkowo-przełykowym nazywamy mimowolne (bierne) cofanie się do przełyku pokarmu, który był już w żołądku. Pokarm może cofać się tylko do przełyku, lub wyżej (do jamy ustnej lub na zewnątrz). Cofanie się pokarmu do jamy ustnej i poza nią nazywamy ulewaniem.
Objawy i przebieg refluksu żołądkowo-przełykowego
Refluks żołądkowo-przełykowy i ulewania są stanem całkowicie fizjologicznym u niemowląt. Między 2 i 8 miesiącem życia ulewa 50% wszystkich niemowląt i w większości przypadków nie wymaga to leczenia.
Ulewaniom w tej grupie wiekowej sprzyja fizjologicznie niższe ciśnienie oraz skrócenie zwieracza znajdującego się pomiędzy żołądkiem a przełykiem. Utrzymywanie się nasilonego refluksu żołądkowo-przełykowego lub ulewań w wieku powyżej 12 miesięcy wymaga większej uwagi, może bowiem świadczyć o chorobie.
Refluks żołądkowo-przełykowy daje zwykle typowe objawy
- ulewania,
- wymioty,
- zgaga,
- odbijania, ale może też przebiegać w postaci utajonej.
Postać utajona objawia się np. nawracającymi objawami ze strony układu oddechowego, krztuszeniem się, zaburzeniami połykania, drażliwością dziecka lub niedokrwistością.
Kiedy udać się do lekarza i leczyć refluks żołądkowo-przełykowego
Konsultacji z lekarzem wymagają ulewania bardzo nasilone, nie ustępujące z wiekiem, a zwłaszcza ulewania związane z takimi innymi objawami jak: słabe przyrosty masy ciała, wymioty z krwią lub żółcią, zachłystywanie się połykanym pokarmem.
Niepokojące jest każde utrzymywanie się objawów refluksu żołądkowo-przełykowego u dziecka powyżej 12-15 miesiąca życia, jak również pojawienie się objawów u dziecka w tym wieku, które wcześniej było zdrowe.
Długotrwały refluks żołądkowo-przełykowy może doprowadzić do zapalenia przełyku, wymagającego intensywnego leczenia. Podejrzenie refluksu żołądkowo-przełykowego powinny też wzbudzać niewyjaśnione objawy ze strony układu oddechowego, takie jak napady świszczącego oddechu, kaszlu, duszności, przewlekła chrypka i nawracające zapalenia krtani.
Leczenie refluksu żołądkowo-przełykowego
Podstawowym postępowaniem domowym powinna być modyfikacja sposobu żywienia. Zaleca się zwiększenie liczby posiłków ze zmniejszeniem ilości pokarmu spożywanego jednorazowo (karmienie- "mniej ale częściej"). Dziecko z refluksem żołądkowo-przełykowym powinno szczególnie unikać spożywania dużej ilości pokarmu bezpośrednio przed położeniem się do łóżka. Istnieją dostępne bez recepty mleka antyrefluksowe (oznaczone symbolem "AR"), zapobiegające ulewaniom i wymiotom.
Aktualnie na naszym rynku dostepne są trzy preparaty tego typu: Bebilon AR, Enfamil AR i Nan AR. Nasilone objawy refluksu żołądkowo-przełykowego u dziecka mogą też być objawem alergii pokarmowej - należy przeanalizować ewentualny związek objawów ze spożywaniem określonych pokarmów.