Bóle brzuszka, biegunki, wzdęcia... Takie problemy gastryczne u dziecka mogą być objawami celiakii – trwałej nietolerancji glutenu. Warto to sprawdzić, bo nieleczona celiakia może spowodować także problemy z rozwojem i wzrostem, anemię czy zaburzenia zachowania (np. agresję czy nadpobudliwość).
Nieleczona celiakia powoduje wyniszczenie organizmu
Mało kto zdaje sobie sprawę, na czym tak naprawdę polega ta choroba. Nie jest to zwykła alergia, a schorzenie o podłożu autoimmunologicznym. Gdy osoba z celiakią dostarczy gluten, w organizmie dochodzi do nieprawidłowej reakcji – atakowane są kosmki jelitowe. To małe wypustki w jelicie, które zwiększają jego chłonną powierzchnię.
Zdegradowane nie mogą pełnić odpowiednio swojej funkcji, a organizm staje się wyniszczony ze względu na problemy z wchłanianiem witamin, minerałów i innych substancji.
Bóle brzuszka i inne objawy celiakii
Celiakia u dzieci często objawia się bólami brzuszka, biegunką, wzdęciami czy wymiotami. Problemy gastryczne to jednak nie jedyne objawy tej choroby... Wyniszczenie organizmu może wiązać się z licznymi niedoborami oraz ich powikłaniami.
Maluchy mogą mieć opóźniony rozwój mowy, układu emocjonalnego i ruchowego, a starsze dzieci – problemy z koncentracją i nauką, kłopoty z rozwojem emocjonalnym (np. agresja, nadpobudliwość, płaczliwość). Dzieci z nieleczoną celiakią często są też niższe od rówieśników i ważą mniej. Trwała nietolerancja glutenu może objawiać się też słabszą odpornością, anemią, aftami i zajadami czy nawet... wczesną osteoporozą.
Z celiakii nie da się wyrosnąć...
Jeśli u dziecka występują tego typu objawy, warto jak najszybciej rozpocząć diagnostykę w kierunku celiakii. Im szybciej choroba zostanie wykryta, a leczenie wprowadzone – tym szybciej i łatwiej będzie przywrócić stan zdrowia dziecka na właściwe tory.
Jelita dzieci regenerują się szybciej niż dorosłych, a szybka eliminacja glutenu to szansa, by maluch łatwiej przyzwyczaił się do nowej diety. Wbrew powszechnie krążącej opinii z celiakii nie da się wyrosnąć, dlatego dieta bezglutenowa musi być stosowana od momentu postawienia diagnozy do końca życia.
Jak wykryć celiakię u najmłodszych pacjentów?
U dzieci najlepszym wyjściem jest rozpoczęcie od badania DNA. Aby zachorować na celiakię, konieczne są bowiem predyspozycje genetyczne. Brak określonych genów [HLA DQ2.2 (DQA1*02, DQB1*02), HLA DQ2.5 (DQA1*05, DQB1*02), HLA DQ8 (DQA1*03, DQB1*03:02)] pozwala celiakię wykluczyć.
Jeśli wynik testu genetycznego wykaże ich obecność, wykonuje się dalsze badania (krwi, ewentualnie biopsję jelita). Jeśli zarówno test genetyczny, jak i wynik badania krwi będą dodatnie, być może biopsja jelita nie będzie konieczna.