O niedoborach odporności mówimy wtedy, gdy na skutek zaburzeń układu odpornościowego (immunologicznego) mamy do czynienia z brakiem bądź zmniejszoną zdolności do obrony organizmu przed różnego rodzaju drobnoustrojami, tj. wirusami, bakteriami czy pasożytami.
Niedobory odporności charakterystyczne są Ne tylko dla dzieci ale także dla dorosłych i osób starszych (wraz z wiekiem spada odporności). Wykazano, iż na niedobory odporności bardziej narażeni są chłopcy aniżeli dziewczyny, przez wzgląd na sprzężenie z chromosomem X.
Podział niedoborów odporności
Niedobory odporności można najprościej podzielić na:
- Niedobory odporności pierwotne, czyli te związane z predyspozycją/uwarunkowaniem genetycznym pacjenta;
- Niedobory odporności wtórne, które pojawiają się na skutek przebytej chorób bądź chorób;
- Niedobory odporności humoralnej, czyli wszelkie zaburzenia związane z budową, wytwarzaniem i prawidłowym funkcjonowaniem przeciwciał;
- Niedobory odporności komórkowej, które obejmują wszelkie zmiany dotyczące komórek układu immunologicznego.
Zaburzenia odporności u dzieci w przedszkolu
U dzieci, uczęszczających do przedszkola i pierwszych klas szkoły podstawowej (tj. w wieku 3-8 lat), układ immunologiczny nie posiada jeszcze w pełni wykształconych mechanizmów obronnych, które pozwoliłyby na ochronę przez drobnoustrojami. Mowa tutaj m.in. o przeciwciałach czy innych elementach komórkowych pamięci immunologicznej.
Układ odpornościowy „uczy się”, rozpoznawania obcych patogenów oraz walki z nimi. W związku z powyższym dzieci są bardziej podatne na różnego rodzaju infekcje. W sytuacji gdy infekcje, będą często nawracały a ich przebieg będzie ciężki, należy wykonać badania, których celem jest diagnostyka w kierunku niedoborów odporności. Warto pamiętać o tym, iż częste infekcje u dzieci nie zawsze muszą wskazywać na niedobory odporności.
Najczęstsze objawy niedoborów odporności
Objawy niedoborów odporności u dzieci obejmują w większości przypadków, układ pokarmowy (często pojawiające się biegunki, problemy z pobieraniem pokarmów oraz ich wchłanianiem i trawieniem), układ oddechowy (częste, nawracające, o silnym przebiegu infekcje górnych i dolnych dróg oddechowych, np. zapalenia uszu czy płuc) oraz zmiany na skórze (zapalne zmiany skórne, owrzodzenia błon śluzowych).
Objawy niedoboru odporności u dzieci są kwestią indywidualną dla każdego dziecka. Rodzice powinni być zaniepokojeni jeśli dziecko będzie miało dwa lub większą ilość zapaleń płuc oraz zatok w ciągu roku, częste powyżej ośmiu zapalenia uszu w ciągu roku, zahamowanie wzrostu, problemy z pobieraniem pokarmu, nie będzie przybierało na masie i zażywało więcej niż dwa tygodnie antybiotyk. W przypadku podejrzenia niedoborów odporności u dzieci, konieczne jest wykonanie szczegółowych badań a następnie włączenie odpowiedniego leczenia.