Nadczynność i niedoczynność tarczycy kojarzona jest jako schorzenie, dotykające osoby dorosłe. Okazuje się jednak, że również wiele dzieci cierpi na zaburzenia prawidłowego funkcjonowania tarczycy. Również w tym przypadku kluczowe staje się szybkie zdiagnozowanie problemu, jak również wdrożenie odpowiedniego leczenia. Skutkiem zaniedbań, mogą być bowiem poważne choroby w dorosłym życiu.
Tarczyca i jej rola
Tarczyca zlokalizowana jest w okolicy szyi. Składa się z dwóch płatów, których głównym zadaniem jest produkowanie hormonów –FT 3 oraz FT 4. Hormony te są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania całego organizmu. Za prawidłowe funkcjonowanie tarczycy odpowiada przysadka mózgowa, która wydzielając specyficzne substancje, pobudza bądź hamuje pracę tarczycy – jest to tzw. sprzężenie zwrotne.
Hormony tarczycy i przysadki
- Za pobudzanie tarczycy do pracy odpowiada TSH – tyreotropina.TSH oznacza się w podstawowym badaniu krwi. Zaburzenia wydzielania TSH, mogą skutkować pojawieniem się nadczynności lub niedoczynności tarczycy. Niski poziom TSH sugeruje, że mamy doczynienia z nadczynnością tarczycy lub niedoczynnością przysadki. Dodatkowo, niskie stężenie TSH może być sygnałem rozwijającej się choroby Basedowa. Zbyt wysoki poziom TSH sugeruje, że pacjent może cierpieć na niedoczynność tarczycy. W przypadku niedoczynności, przysadka mózgowa funkcjonuje prawidłowo, jednak tarczyca nie odbiera sygnałów od niej i nie jest w stanie pełnić swojej roli.
- FT 3 – hormon stanowiący około 10 % puli hormonów tarczycy. Trójjodotyronina ( FT 3 ), odpowiada przede wszystkim za prawidłowe funkcjonowanie ośrodkowego układu nerwowego. Udowodniono, że FT 3 bierze udział w rozwoju układu nerwowego . W przypadku zbyt niskiego stężenia FT 3 w okresie noworodkowym, może dojść do zmian w mózgu, które w konsekwencji mogą prowadzić do niedorozwoju umysłowego.
- FT 4 - tyroksyna, wspólnie z FT 3 odgrywa rolę w rozwoju układu nerwowego. Niezwykle ważne jest więc monitorowanie poziomu hormonów, zwłaszcza w okresie niemowlęcym, kiedy skutki zaniedbań mogą rzutować na dorosłe życie.
Normy hormonów u dzieci
Za normę stężenia TSH uznaje się :
- U dzieci przedwcześnie urodzonych – od 0,8 do 6,8 µU / mL
- U dzieci urodzony w terminie – od 1,3 do 16 µU / mL
- U niemowląt ( pomiędzy pierwszym a jedenastym miesiącem życia ) – od 0,9 do 7,7 µU / mL
- U dzieci od pierwszego roku życia do okresu dojrzewania – norma od 0,6 do 5,5 µU / mL
W przypadku FT 4 :
- Dla dzieci w wieku <3 dni 8,5 - 34,9 pmol / L
- 4-30 dni 10,6 - 39,8 pmol / L
- 2-12 m-cy 6,2 - 30,1 pmol /L
- 2-6 lat 11,0 - 22,5 pmol/ L
- 7-11 lat 11,6 - 21,5 pmol / L
W przypadku FT 3 normy wynoszą odpowiednio :
- Dla dzieci w wieku <3 dni 3,3 - 14,8 pmol / L
- 4-30 dni 4,2 - 16,3 pmol/ L
- 2-12 m-cy 4,0 -11,5 pmol / L
- 2-6 lat 4,6 - 12,6 pmol / L
- 7-11 lat 5,0 - 10,8 pmol / L
Skutki nieprawidłowego stężenia hormonów
Niedoczynność tarczycy u dzieci, często jest skutkiem zaburzeń pracy tarczycy w okresie ciąży u matki. Dodatkowo, niedoczynność tarczycy może pojawić się w momencie, kiedy w życiu płodowym dziecko otrzymywało nie wystarczającą ilość jodu. Symptomy, które mogą wskazywać na niedoczynność tarczycy to m.in. zmniejszenie apetytu, wybrzuszenie pępka, obrzęk twarzy, wysuszone usta i skóra. Brak podjęcia leczenia może skutkować opóźnieniem umysłowym. Wysoki poziom TSH, wskazujący na niedoczynność tarczycy może również sugerować problemy z funkcjonowaniem przysadki mózgowej.
W przypadku zbyt niskiego poziomu TSH symptomami, sugerującymi możliwość pojawienia się nadczynnością są m.in. przyspieszone bicie serca, nerwowość, zaczerwienie skóry i obrzęk szyi. Nadczynności, towarzyszy wzmożona produkcja FT 3 oraz FT 4. Skutkiem nadczynności, jest często choroba Baswedowa.
Jeśli obserwujesz u swojego dziecka niepokojące objawy, opisane w artykule – zgłoś się do lekarza. Jeśli w czasie ciąży przyjmowałaś leki regulujące pracę tarczycy – poinformuj o tym lekarza, aby wystawił skierowanie na badanie poziomu hormonów u Twojego dziecka.